Dù được đánh giá là động lực cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại các doanh nghiệp logistics Việt Nam hiện vẫn đang dừng lại ở mức “dò đường”. Bài toán chuyển đổi từ số hóa cơ bản sang quản trị thông minh bằng AI đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Khi AI không còn là lựa chọn, mà là sự sinh tồn.
Sáng ngày 9/5 tại Hà Nội, Diễn đàn Công nghệ Logistics 2026 (VALOMA LogTech Forum 2026) đã trở thành tâm điểm của giới chuyên môn với chủ đề về sự trỗi dậy của công nghệ trong chuỗi cung ứng. Tại đây, một thông điệp mạnh mẽ đã được khẳng định: Logistics không còn đơn thuần là công việc “hậu cần” phía sau sân khấu, mà đã vươn mình trở thành ngành dịch vụ nền tảng, trụ cột của nền kinh tế số và kinh tế xanh toàn cầu.
PGS, TS Nguyễn Thanh Chương – Chủ tịch Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA).
Theo PGS. TS Nguyễn Thanh Chương, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), AI hiện đã len lỏi vào mọi ngóc ngách của ngành. Từ việc tối ưu hóa lộ trình vận tải để tiết kiệm nhiên liệu, dự báo chính xác nhu cầu thị trường, cho đến quản lý kho bãi thông minh và tự động hóa tại các cảng biển lớn. Thậm chí, AI còn đóng vai trò “nhạc trưởng” trong việc phân tích dữ liệu thời gian thực và giảm phát thải carbon – một tiêu chí sống còn trong kỷ nguyên thương mại xanh.
Nghịch lý giữa tiềm năng và thực tại
Ngành logistics Việt Nam đang sở hữu những con số ấn tượng với tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức 14–16% mỗi năm, thuộc nhóm dẫn đầu thế giới. Tuy nhiên, đằng sau hào quang đó là một thực trạng đáng suy ngẫm: Phần lớn doanh nghiệp nội địa mới chỉ chạm ngưỡng số hóa quy trình cơ bản.
Số lượng đơn vị thực sự ứng dụng AI bài bản vào việc phân tích dữ liệu chuyên sâu hay ra quyết định chiến lược vẫn còn rất khiêm tốn. Sự chậm trễ này tạo ra một khoảng cách lớn về hiệu năng so với các đối thủ quốc tế. Ông Chương nhận định thẳng thắn: “AI sẽ không thay thế con người, nhưng những doanh nghiệp làm chủ được AI chắc chắn sẽ thay thế những đơn vị chậm chân trong cuộc đua đổi mới.”
PGS, TS Nguyễn Bình Minh – Viện trưởng Viện Công nghệ và Kinh tế số, Đại học Bách khoa Hà Nội.
PGS.TS Nguyễn Bình Minh, Viện trưởng Viện Công nghệ và Kinh tế số (Đại học Bách khoa Hà Nội), nhận định AI đã không còn là công cụ tham khảo mà trở thành “hạ tầng cạnh tranh cốt lõi” trong logistics. Áp lực chuyển đổi hiện đã chuyển từ “nên làm” sang “phải làm” để tồn tại.
Số liệu thực tế cũng minh chứng cho sức ép này: Tốc độ phủ sóng thần tốc: Khảo sát của Deloitte dự báo tỷ lệ ứng dụng AI trong chuỗi cung ứng sẽ nhảy vọt từ 28% lên 82% chỉ trong 5 năm tới. Nguy cơ tụt hậu: 71% lãnh đạo doanh nghiệp lo ngại việc chậm chân trong cuộc đua AI sẽ dẫn đến gián đoạn vận hành.
Diễn đàn Công nghệ Logistics 2026 – VALOMA LogTech Forum 2026 do Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) phối hợp với các bên liên quan tổ chức.
Tương lai tự động hóa: Theo Gartner, đến năm 2031, AI có khả năng tự xử lý đến 60% các sự cố chuỗi cung ứng mà không cần con người can thiệp.
Tầm nhìn cho một giai đoạn mới
Logistics số không chỉ là xu hướng, mà là động lực mới để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc chuyển mình từ phương thức vận hành truyền thống sang mô hình dựa trên dữ liệu sẽ giúp doanh nghiệp Việt thích ứng linh hoạt trước những biến động khó lường của thị trường toàn cầu.
Diễn đàn VALOMA LogTech 2026 không chỉ dừng lại ở một sự kiện công nghệ đơn thuần. Đây được xem là nền tảng chiến lược, nơi kết nối các bên liên quan để cùng tháo gỡ rào cản, định hình hướng đi cho hệ sinh thái logistics Việt Nam. Để không bị bỏ lại phía sau, các doanh nghiệp cần một cuộc cách mạng trong tư duy: Coi AI là hạt nhân trong chiến lược phát triển, thay vì chỉ là một công cụ hỗ trợ nhất thời.
Hoàng Tâm
