Trong dòng chảy của kỷ nguyên phát triển bền vững, khái niệm “xanh” không còn là một khẩu hiệu trang trí hay một lựa chọn mang tính thời điểm. Tại Hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững” diễn ra vào chiều ngày 5/5/2026, thông điệp này một lần nữa được khẳng định mạnh mẽ: Xanh hóa ngành vật liệu xây dựng (VLXD) chính là yêu cầu cấp thiết, là “giấy thông hành” để ngành xây dựng Việt Nam tiến bước vào tương lai.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chia sẻ tại Hội Thảo.
Từ khát vọng đến hiện thực hóa bằng chính sách. Nhìn lại chặng đường đã qua, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhận định rằng, Chính phủ và các cơ quan quản lý đã đặt những nền móng vững chắc bằng hệ thống văn bản pháp lý xuyên suốt.
Từ Chiến lược phát triển VLXD giai đoạn 2021-2030 đến Chỉ thị số 03-CT/TW mới đây của Ban Bí thư, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: Chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu.
Đó là một cuộc cách mạng về tư duy sản xuất. Thay vì khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, ngành VLXD đang hướng tới những sản phẩm không nung, vật liệu tái chế và các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Những nỗ lực ấy không chỉ nhằm bảo vệ môi trường, mà còn là lời giải cho bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh khi vươn ra biển lớn, nơi mà các chứng nhận xanh và tiêu chuẩn phát thải thấp đã trở thành rào cản kỹ thuật tất yếu.
Toàn cảnh buổi hội thảo
Những “nút thắt” trên lộ trình chuyển đổi. Dù bức tranh tổng thể mang sắc màu lạc quan, nhưng thực tế triển khai vẫn còn đó những gam màu trầm của thách thức. Chuyển đổi xanh không phải là con đường trải đầy hoa hồng. Đối với nhiều doanh nghiệp, đây là cuộc chơi tốn kém đòi hỏi sự đầu tư lớn về công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ và chuyển đổi số đã được kỳ vọng là “đòn bẩy” để tháo gỡ những nút thắt này.
Các phiên thảo luận đã tạo ra diễn đàn trao đổi cởi mở giữa nhà quản lý và doanh nghiệp.
Hiện nay, Bộ Xây dựng đang khẩn trương hoàn thiện các khung pháp lý mới, tiêu biểu là dự thảo Nghị định quản lý VLXD thay thế Nghị định 09/2021/NĐ-CP. Điểm nhấn của chính sách mới không chỉ nằm ở việc thắt chặt quản lý, mà còn là xây dựng một hệ sinh thái gắn liền với kinh tế tuần hoàn và minh bạch hóa thị trường.
Cuộc hội quân của mọi nguồn lực. Một trong những nhận định sâu sắc tại hội thảo chính là quan điểm: Chuyển đổi xanh không phải là việc riêng của cơ quan Nhà nước hay trách nhiệm đơn độc của doanh nghiệp. Để vật liệu xanh thực sự hiện diện trong từng công trình, cần một “cuộc hội quân” của mọi nguồn lực xã hội.
Đó là sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học trong việc nghiên cứu vật liệu mới, sự dũng cảm của các nhà đầu tư khi lựa chọn giải pháp bền vững, và quan trọng nhất là sự thay đổi trong thói quen của người tiêu dùng. Khi cộng đồng nhận thức được rằng mỗi viên gạch xanh là một đóng góp cho tương lai của đất nước, thị trường mới thực sự có động lực để tự vận hành và phát triển.
Ông Lê Văn Kế chia sẻ tại phiên thảo luận.
Tầm nhìn 2045: Hiện đại, Xanh và Thông minh.
Phát biểu tại phiên thảo luận, ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và VLXD, đã phác họa một tầm nhìn xa hơn cho ngành. Đến năm 2045, VLXD Việt Nam phải thoát ly hoàn toàn khỏi định kiến về một ngành sản xuất truyền thống, lạc hậu để trở thành một ngành công nghiệp hiện đại, thông minh và có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và đổi mới công nghệ không chỉ là những chỉ số trên báo cáo, mà phải trở thành “máu thịt” của ngành sản xuất. Việc thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, cùng với sự kỷ cương trong quản lý tài nguyên, sẽ là bảo chứng để ngành VLXD Việt Nam không chỉ xanh về diện mạo mà còn vững chãi về nội lực.
Khép lại hội thảo, một tinh thần chung được lan tỏa: Hành trình xanh hóa ngành vật liệu xây dựng dẫu còn nhiều gian nan, nhưng với sự quyết tâm từ cấp quản lý đến từng mắt xích trong chuỗi sản xuất, chúng ta hoàn toàn có quyền tin vào một diện mạo mới của kiến trúc Việt Nam – bền bỉ với thời gian và hòa hợp cùng hơi thở của thiên nhiên.
