Tục đắp núi cát của người Khmer vào dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Dang Phat 171 lượt xem 19 Tháng Tư, 2023

Hằng năm, vào khoảng giữa tháng Tư Dương lịch, bà con đồng bào người Khmer náo nức đến chùa để tham gia lễ hội nhân dịp Tết Chôl Chnăm Thmây. Tại đây có tục đắp núi cát như một cách để tôn vinh các vị thần và tổ tiên họ, cũng như cầu mong sự bình an và may mắn cho gia đình trong năm mới.

z4277778248758 79759c475b23ee99892eb301c5eaf5c0

Tết Chôl Chnăm Thmây

Được biết, Chôl Chnăm Thmây nghĩa là “vào năm mới”. Cũng như Tết Nguyên Đán của người Việt, Tết Chôl Chnăm Thmây là Tết cổ truyền được xem là lớn nhất trong năm của người dân Campuchia.

R
Tết Chôl Chnăm Thmây

Vì vậy mà vào dịp lễ này, người dân nơi đây đều rất háo hức tham gia lễ hội chào đón năm mới và cầu bình an. Chịu ảnh hưởng của văn hóa Champuchia, hơn 1,3 triệu đồng bào Khmer tại Việt Nam đã tiếp nối và duy trì lễ hội này hằng năm.

Lễ hội thường được tổ chức vào độ khoảng giữa tháng Tư Dương lịch hằng năm, trong lễ hội có nhiều nghi lễ truyền thống và trò chơi dân gian thú vị. Tổ chức vào tháng Tư bởi đối với người Khmer đây là điểm giao thời giữa mùa nắng và mùa mưa.

Tại thời điểm này, sức sống của thiên nhiên trỗi dậy mạnh mẽ, cỏ cây cũng bắt đầu trở lại tươi tốt. Việc tổ chức Tết Chôl Chnăm Thmây của người dân Khmer có ý nghĩa như cầu xin mùa khô qua mau để bắt đầu mùa vụ mới.

Nguồn gốc của tục đắp núi cát

Có khá nhiều truyền thuyết, sự tích liên quan đến tục đắp núi cát này. Trong đó, người ta cho rằng tục này xuất phát từ một sự tích kể về một người đàn ông làm nghề săn bắn.

z4277778246425 4ce6c1308929158755027439f8841dc2

Sự tích kể rằng: “Từ khi hành nghề săn bắn, người đàn ông này đã giết rất nhiều muôn thú. Về già, ông luôn bị ám ảnh và có những cơn ác mộng đòi mạng từ những con thú mà ông đã săn bắn. Biết chuyện, nhà sư đã khuyên ông tích phước bằng cách đắp núi cát trong một ngôi chùa gần nơi ông sinh sống. Khi các muôn thú đến tìm ông đòi nợ, ông bảo với chúng rằng: “Nếu các ngươi muốn bắt tôi trả nợ oan nghiệt, thì xin các ngươi hãy đếm hết những hạt cát mà tôi đã đắp thành núi, xong rồi tôi sẽ trả cũng chẳng muộn gì”. Bọn thú đồng ý, chúng cùng nhau đi đếm nhưng không tài nào đếm hết. Cuối cùng chúng chán nản và kéo nhau bỏ đi, thế là người thợ săn từ đó về sau không gặp ác mộng nữa, sức khỏe của ông cũng dần dần bình phục trở lại. Từ đấy, người thợ săn bao giờ cũng cố gắng tích công đức, để làm việc thiện cho đến cuối đời”.

Chính từ sự tích này, đồng bào Khmer xem tục đắp núi cát là một tập tục quan trọng giúp họ tích đức và bình an qua mỗi năm.

Đắp núi cát

Để thực hiện việc đắp núi cát, người ta sẽ chuẩn bị cát sạch trước đó để đắp thành nhiều ngọn núi nhỏ. Trong đó sẽ có 1 ngọn núi nằm ở chính giữa những ngọn xung quanh còn lại.

z4277778239941 634ec4b6f60ed0d149179f2c6f0531d5

Những ngọn núi cát này tượng trưng cho vũ trụ, và ngọn núi ở chính giữa được xem như trung tâm của vũ trụ. Sau khi hoàn tất việc lắp núi, người tham gia sẽ làm rào quanh những ngọn núi này để tránh trẻ em chạy nhảy vô tình làm hỏng.

Lễ thường được tổ chức vào chiều ngày thứ hai của tết Chôl Chnăm Thmây (hay còn được gọi là ngày Virer-vona-both, nhằm thể hiện công sức, lòng thành của người tham gia đắp núi cát. Mỗi hạt cát đắp lên thành núi sẽ giải thoát được một kẻ có tội ở thế gian. Vì thế, người Khmer rất hăng hái đắp núi cát, để mong Đức Phật ban phước lành.

Tuy nhiên, thời điểm diễn ra tục đắp núi cát ở nhiều nơi sẽ có chút khác nhau như một số chùa Khmer sẽ chuẩn bị việc đắp núi cát bị từ trước Tết. Theo thượng tọa Lý Đen – Trụ trì chùa Chrôi Tưm Chắs (tại Phường 10, tp. Sóc Trăng):

z4277765202776 4439370d9ef77be4019a4ca35c410aab

“Đắp núi cát là lễ tục tạo công đức, cầu phước cho gia đình… Qua đó, còn thể hiện sự đoàn kết của phật tử và sư sãi trong việc chăm lo cho chùa, nơi được ví như trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tôn giáo của đồng bào Khmer”.

Ngày nay, việc đắp núi cát chỉ được tổ chức vào những năm chùa đang xây dựng, tu sửa. Cát do người dân mang đến để lắp núi sẽ được dùng vào việc xây dựng chùa sau lễ. Một số chùa thay núi cát bằng núi lúa hoặc núi gạo. Sau khi xong nghi lễ, số lúa và gạo đó sẽ được mang đến cho các vị sư sãi hoặc dùng để hỗ trợ, giúp đỡ cho người dân nghèo.

Ngọc Thiện tổng hợp

Bài viết cùng chủ đề:

    1 71

    Khách Tây nô nức check-in làng nghề cổ Hà Nội

    Sau khi được nhiều báo quốc tế ca tụng, trở thành hiện tượng trên nền tảng mạng xã hội, làng nghề làm hương Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hoà, Hà Nội thu hút nhiều khách quốc tế đến checkin, khám phá.  Hãng thông tấn AFP của Pháp đưa tin, làng Quảng Phú Cầu nằm ở...
    7076

    Ngôi nhà nhỏ bên dòng sông Kiến Giang nơi gắn liền với bóng hình Đại tướng

    Sông Kiến Giang hay câu hò khoan Lệ Thủy là nơi gắn liền với tuổi thơ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Từ ngôi nhà nhỏ bên sông, con đường và dòng sông ngày đó, giờ đây đã trở thành địa chỉ đỏ để du khách thập phương và nhân dân đến tham quan mỗi...
    30

    Chiêm ngưỡng kiến trúc nhà thờ màu hồng độc nhất ở TPHCM vừa lọt top điểm đến đẹp nhất thế giới

    Tờ Hindustan Times (Ấn Độ) điểm danh 8 điểm đến cho người yêu màu hồng trên thế giới, nhà thờ Tân Định ở TPHCM cũng nằm trong số đó. Nhà thờ Tân Định hay còn gọi là Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu – Tân Định tọa lạc trên đường Hai Bà Trưng (quận 3, TPHCM)....
    M

    Sức hút của di sản

    Sự kiện đáng chú ý gần đây là việc Việt Nam được Tổ chức Du lịch thế giới (WTA) vinh danh là “Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới” năm 2023. Đây là lần thứ 4 Việt Nam nhận được giải thưởng của WTA. Cùng đó, một số điểm du lịch tại các địa...
    thu tuong ha lanthanh dong9 edited 1698900341431

    Thủ tướng Phạm Minh Chính đạp xe dạo phố Hà Nội cùng Thủ tướng Hà Lan

    Trưa nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Thủ tướng Hà Lan đã đạp xe dạo qua các phố Phan Đình Phùng, Nguyễn Tri Phương, Điện Biên Phủ và điểm kết thúc ở phố Tôn Thất Đàm. Sáng nay, sau khi kết thúc hội đàm và dự lễ ký kết hiệp định giữa hai Chính...

Được quan tâm