Ngành nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước một cuộc chuyển dịch mang tính lịch sử. Sức ép từ những biến đổi cực đoan của khí hậu cùng các rào cản kỹ thuật khắt khe về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) từ thị trường quốc tế đã không còn là lời cảnh báo xa xôi. Nó đã trở thành một mệnh lệnh thực tế, buộc toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp nội địa phải tăng tốc trong một cuộc đua kép: vừa số hóa để quản trị, vừa xanh hóa để sinh tồn và phát triển.
Nhận thức rõ tính cấp bách đó, Ngày 4/6 Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội cùng Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam đã đồng tổ chức một diễn đàn khoa học quy mô lớn, thu hút hơn 350 đại biểu chuyên gia và doanh nghiệp để cùng tìm kiếm lời giải cho bài toán tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo, kiểm kê khí nhà kính và thực thi các tiêu chuẩn ESG vào thực tiễn sản xuất. Sự kiện này không chỉ là nơi chia sẻ lý thuyết, mà đã trở thành không gian trình diễn của những mô hình “nói thật, làm thật” từ chính các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tiên phong.
Tại diễn đàn, câu chuyện về vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên xanh đã được đặt lên hàng đầu.
Nhà giáo ưu tú, TS. Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng HHT phát biểu khai mạc tại hội thảo chuyên sâu về ESG và Nông nghiệp xanh.
Nhà giáo ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội chia sẻ rằng nhà trường luôn xác định công nghệ số là chiếc chìa khóa vạn năng để mở ra cánh cửa Net Zero. Bằng những hành động cụ thể như đưa sinh viên về các vùng nông thôn tập huấn năng lực số cho người dân, trường đã từng bước hiện thực hóa đề án trở thành học viện công nghệ xanh đầu tiên tại Việt Nam với cam kết mạnh dạn: giảm một nửa lượng phát thải vào năm 2028 và đạt trung hòa carbon vào năm 2030.
Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG HHT – Agritech do trường thành lập hiện là một điểm sáng, nơi vừa nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp tuần hoàn, vừa hỗ trợ đắc lực cho các hợp tác xã địa phương thực hiện các báo cáo kiểm kê phát thải phức tạp.
Ông Nguyễn Văn Lưu, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Tâm chia sẻ tại hội thảo.
Sự dịch chuyển từ giảng đường đã tìm thấy sự đồng điệu sâu sắc với thực tế sống động tại các doanh nghiệp. Trên những cánh đồng công nghệ cao, tư duy canh tác truyền thống đang được thay thế bằng những thuật toán và thiết bị thông minh.
Ông Nguyễn Văn Lưu, đại diện Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Tâm, đã chứng minh tính hiệu quả của tư duy này khi doanh nghiệp của ông làm chủ hàng trăm hecta vùng nguyên liệu và dẫn dắt nhiều hợp tác xã vệ tinh cùng thay đổi. Nhờ ứng dụng thiết bị bay không người lái kết hợp hệ thống tưới tự động và công nghệ sấy thăng hoa tiên tiến, doanh nghiệp này không chỉ cắt giảm được gần một nửa lượng phát thải carbon mà còn tiết kiệm được gần một phần ba chi phí đầu vào. Quan trọng hơn, việc số hóa toàn bộ dữ liệu nông trại qua phần mềm chuyên dụng và tích hợp tem chống giả thông minh đã giúp nông sản của đơn vị có được một lý lịch minh bạch tuyệt đối khi bước ra thế giới.
Tương tự như vậy, trong ngành chăn nuôi, Công ty Cổ phần BAF cũng đã chứng minh tầm vóc của mình khi sở hữu hệ thống trang trại quy mô lớn được trao chứng nhận Global S.L.P toàn cầu. Đây là một bộ tiêu chuẩn khắt khe kiểm soát toàn bộ chuỗi sản xuất từ nguồn giống, thức ăn cho đến an toàn sinh học và quản lý chất thải. Những ví dụ này cho thấy, ESG không phải là một chi phí gánh nặng, mà chính là một khoản đầu tư chiến lược mang lại lợi nhuận kép cho doanh nghiệp.
Hợp tác về tư vấn – đào tạo – thực hành chuyển đổi xanh – ESG – cung cấp nguồn nhân lực giữa Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội với các doanh nghiệp trong khuôn khổ hội thảo.
Dưới góc nhìn của các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia quốc tế, những chuyển dịch nêu trên là tất yếu nếu nông sản Việt muốn giữ vững vị thế. Ông Đặng Huy Đông, Chủ tịch Hiệp hội Chuyển đổi Xanh Việt Nam, đã dùng một hình ảnh rất thời sự khi ví các tiêu chuẩn ESG giống như một loại “thị thực xanh” để hàng hóa bước vào các thị trường khó tính. Trong khi đó, các chuyên gia tài chính cũng cảnh báo rằng áp lực chuyển đổi hiện nay không chỉ đến từ người tiêu dùng, mà mạnh mẽ hơn là từ các quỹ đầu tư lớn và các tổ chức tín dụng toàn cầu. Dòng vốn thông minh của thế kỷ này sẽ chỉ chảy về những nơi có chiến lược quản trị rủi ro khí hậu rõ ràng và minh bạch.
Triển lãm Công nghệ xanh với gần 20 gian hàng cũng sẽ giúp các sinh viên và khách tham quan có những góc nhìn thực tiễn, sinh động.
Để giải quyết bài toán lớn này, việc ứng dụng các công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo, internet vạn vật, dữ liệu lớn hay công nghệ sinh học được xem là giải pháp cốt lõi. Theo định hướng của Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam, tiến trình này cần dựa vững chắc trên bốn trụ cột trọng tâm, bao gồm công nghệ số và quan trắc thông minh, công nghệ sinh học chọn tạo giống, quản lý nước đi liền với năng lượng tái tạo, và cuối cùng là mô hình nông nghiệp tuần hoàn không phát thải.
Cuộc cách mạng xanh của nông nghiệp Việt Nam sẽ chỉ thực sự thành công khi có sự gắn kết hữu cơ giữa năng lực sáng tạo của nhà trường và nguồn lực thực thi của doanh nghiệp. Việc ký kết các hợp đồng hợp tác chiến lược trị giá hàng tỷ đồng về đào tạo và cung ứng nhân lực xanh ngay tại hội thảo chính là một tín hiệu vui. Sự bắt tay này kỳ vọng sẽ tạo ra một thế hệ nông dân số mới, những người sẽ cầm lái con thuyền nông sản Việt Nam vượt qua sóng gió của các rào cản kỹ thuật, định vị một thương hiệu quốc gia bền vững và thịnh vượng trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Hoàng Tâm
