Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, áp lực chuyển đổi số và cạnh tranh ngày càng gay gắt, bài toán vốn vẫn đang là một trong những thách thức lớn nhất đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là vấn đề trung tâm được đặt ra tại Hội thảo khoa học “Mã hóa tài sản thực (RWA) và phương án giải quyết bài toán vốn cho doanh nghiệp”, diễn ra ngày 12/6 tại Thái Nguyên, do Viện Nghiên cứu ứng dụng Công nghệ cao trong Luật học Tài chính Ngân hàng tổ chức dưới sự bảo trợ của Liên hiệp Khoa học Công nghệ Tin học Ứng dụng (UIA).
Hội thảo quy tụ sự tham gia của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thái Nguyên, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa (HHDNNVV) tỉnh Thái Nguyên cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, nhà đầu tư và đại diện cộng đồng doanh nghiệp trong cả nước.
Tài sản có, vốn vẫn thiếu
Phát biểu tại hội thảo, TS. Trần Đức Hạnh – Chủ tịch HHDNNVV tỉnh Thái Nguyên, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Đức Hạnh Marphavet cho biết tỉnh Thái Nguyên hiện có trên 14.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm cho người lao động và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế – xã hội.
Tiến sĩ Trần Đức Hạnh, Chủ tịch HHDNNVV tỉnh Thái Nguyên, Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn Đức Hạnh Marphavet tham dự hội thảo.
Tuy nhiên, theo ông, cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với những khó khăn chưa từng có về vốn, công nghệ, nhân lực, thị trường và năng lực quản trị. Thực tiễn điều hành cho thấy một nghịch lý phổ biến: nhiều doanh nghiệp sở hữu nhà xưởng, đất đai, máy móc, thương hiệu, hệ thống khách hàng và mạng lưới phân phối, song lại không thể chuyển hóa những tài sản đó thành nguồn lực tài chính phục vụ mở rộng sản xuất kinh doanh.
“Tài sản chưa được định giá đúng, chưa được số hóa, chưa được chuẩn hóa hồ sơ pháp lý và chưa được thị trường vốn nhìn nhận đầy đủ giá trị”, TS. Trần Đức Hạnh nhận định.
Chi phí vốn cao và điều kiện tiếp cận tín dụng khắt khe tiếp tục là rào cản lớn. Không ít doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm theo tiêu chuẩn của các tổ chức tín dụng, thiếu hệ thống dữ liệu tài chính được chuẩn hóa, thiếu công cụ quản trị rủi ro và chưa xây dựng được phương án kinh doanh lượng hóa bằng dữ liệu. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp có tiềm năng phát triển nhưng không thể tiếp cận vốn đúng thời điểm.
Ở một chiều khác, quá trình chuyển đổi số cũng đang đặt ra những áp lực cấp bách. Nếu không chuyển đổi số, doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ tụt hậu; nhưng để chuyển đổi số hiệu quả, lại cần nguồn lực đầu tư về công nghệ, nhân sự và dữ liệu. Đây là vòng luẩn quẩn mà nhiều doanh nghiệp chưa tìm được lối thoát.
RWA – Hướng đi mới cho bài toán vốn
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn tại hội thảo là mô hình mã hóa tài sản thực (Real World Asset Tokenization – RWA).
Theo các chuyên gia, đây là quá trình chuyển đổi quyền sở hữu hoặc quyền hưởng lợi từ các tài sản trong thế giới thực thành tài sản số trên nền tảng blockchain. Nếu được triển khai trong khuôn khổ pháp lý phù hợp, mô hình này có thể giúp doanh nghiệp nâng cao tính thanh khoản của tài sản, tiếp cận các nguồn vốn mới và giảm phụ thuộc vào kênh tín dụng truyền thống.
TS. Trần Đức Hạnh nhấn mạnh rằng mọi mô hình huy động vốn mới đều phải đặt trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm tính minh bạch, an toàn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư.
Việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho tài sản số, blockchain và các mô hình tài chính sáng tạo sẽ là yếu tố then chốt để thúc đẩy đổi mới trong giai đoạn tới.
Năm nhóm giải pháp cần ưu tiên
Từ thực tiễn hoạt động của hiệp hội và doanh nghiệp, TS. Trần Đức Hạnh đề xuất năm nhóm giải pháp cần được quan tâm triển khai. Trước hết là hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu tài chính, dữ liệu tài sản, dữ liệu dòng tiền và dữ liệu quản trị đây là nền tảng để doanh nghiệp được định giá đúng, quản trị hiệu quả và tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư.
Tiếp đó là hỗ trợ định giá tài sản thực, thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong quản trị doanh nghiệp, mở rộng các kênh kết nối vốn ngoài tín dụng truyền thống, và tăng cường đào tạo đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp thích ứng với thời đại công nghệ số.
“Biến tài sản thành vốn, biến dữ liệu thành giá trị và biến khát vọng thành động lực phát triển” – đó không chỉ là mong muốn của cộng đồng doanh nghiệp hôm nay, mà còn là yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động hội nhập và vươn xa trong kỷ nguyên số.
Doanh nghiệp Việt Nam không thiếu khát vọng, không thiếu ý chí đổi mới và cũng không thiếu tài sản. Điều cần thiết lúc này chính là những cơ chế phù hợp để các nguồn lực hiện có được khai thác hiệu quả hơn – để tiềm năng thực sự trở thành động lực tăng trưởng.
Hoàng Tâm
