Bí ẩn nhà cổ ở Há Súng

Hồng Đào 55 lượt xem 28 Tháng Năm, 2021

Khi nói về các kiệt tác kiến trúc nổi tiếng tại Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) du khách thường nghĩ tới Dinh thự vua Mèo hay dãy Phố cổ Đồng Văn và Phố Cáo. Nhưng căn nhà cổ của dòng họ Vừ ở thôn Há Súng, xã Lũng Táo là cái tên được dân đam mê du lịch, yêu khám phá nhắc tới nhiều nhất bởi còn ẩn chứa nhiều điều bí ẩn.

ha sung 1
Mặt trước của ngôi nhà cổ bí ẩn ở Há Súng. Căn nhà cổ được dựng trên một khu đất hình mu rùa. Ảnh: Việt Cường/VNP.

Thôn Há Sùng nằm khuất nẻo sau một dãy núi cách đường biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc không xa. Từ Dinh thự vua Mèo, đi theo đường lên Cột cờ Quốc gia Lũng Cú khoảng 4km thì rẻ phải, đi tiếp khoảng 1,5km trên con đường nhỏ trải bê tông vòng vèo, dốc đứng là đến được Há Súng.

Căn nhà cổ bề thế của dòng họ Vừ được dựng trên một gò đất hình mai rùa giữa bốn bề núi đá. Cửa hướng nhìn thẳng ra một võng núi hình mắt ngựa. Theo quan niệm truyền thống của người Mông, khu đất ấy rất đắc địa để dựng nhà.Trước nhà là một dãy bậc đá dài dẫn thẳng lên cửa chính. Đứng trước căn nhà cổ, ai cũng sẽ trầm trồ trước công trình kiến trúc đồ sộ, khác biệt với tất cả các căn nhà khác trong vùng. Bức tường mặt trước, phần dưới xây bằng những tảng đá lớn được gọt đẽo kỹ càng. Phần trên đá là tường trình đất dày. Chính giữa có cửa chính trang trí cầu kỳ, trên cao hai bên là hai cửa sổ nhỏ. Bức tường này là phần nhô cao nhất, như một lá chắn vững chắc bảo vệ cho toàn bộ căn nhà.

Bước qua cánh cửa chính bằng gỗ dày, ta sẽ lọt vào không gian giếng trời đồ sộ nằm chính giữa. Bao quanh chiếc sân đầy ánh sáng này là bức tường mặt trước và 3 dãy nhà hai tầng bằng gỗ, tường trình đất, mái lợp ngói âm dương. Các chi tiết gỗ, đá tại đây được trạm khắc tinh xảo, có tính thẩm mỹ cao.

ha sung 1 1
Ngôi nhà có tuổi đời hàng trăm năm hiện mang nhiều dấu viết hủy hoại của thời gian. Ảnh: Việt Cường/VNP

Như hầu hết các ngôi nhà truyền thống người Mông khác, nhà cổ Há Súng có cấu trúc theo quan niệm truyền thống. Chỉ khác ở chỗ không gian sinh hoạt của ngôi nhà cổ này có tổng diện tích rất lớn, lên đến vài trăm mét vuông. Khu vực thờ cúng tổ tiên và không gian chung là gian chính giữa, cửa hướng về phía trước nhà. Khu vực dãy bên phải từ cồng vào là nơi giữ lửa, có bếp lửa, cũng là buồng ngủ của chủ nhà. Khu vực đối diện là bếp nấu ăn và buồng ngủ của các con, cháu. Trong ngôi nhà cổ này hiện còn lưu giữ được hai vật dụng quý là chiếc bàn thờ cổ chân dê – vật dụng của nhà quý tộc Mông thời xưa, và chiếc bồn tắm bằng đá nguyên khối rất độc đáo.

Hiện có 4 gia đình với hơn chục nhân khẩu là hậu duệ của dòng họ Vừ vẫn sống tại không gian nhuốm màu thời gian này. Theo ông Vừ Vả Say 76 tuổi, một trong những người cao tuổi họ Vừ hiện sống tại Há Súng, ngôi nhà được xây dựng từ trước khi Dinh thự Nhà Vương được xây dựng tại xã Sà Phìn. Từ khi xây dựng đến nay, ngôi nhà chưa bao giờ được trùng tu, sửa chữa. Hiện con cháu họ Vừ thừa kế, sống trong căn nhà này là đời thứ sáu.

Ông Say cho biết, được bố kế về chủ nhân đầu tiên của ngôi nhà là một người đàn ông Mông rất quyền lực. Trong thời kỳ hoàng kim, căn nhà lúc nào cũng có khoảng 50 người làm công chuyên lo việc buôn bán, đóng hàng hóa. Đó là thông tin ít ỏi, duy nhất được người đàn ông lớn tuổi họ Vừ tiết lộ.

Ngôi nhà tuyệt đẹp của họ Vừ ở Há Súng còn chứa rất nhiều bí ẩn. Nhất là những vấn đề lịch sử liên quan đến ngôi nhà chưa được làm sáng tỏ. Chỉ biết trong căn nhà cổ tuyệt đẹp, cổ kính này, cuộc sống của hậu duệ dòng họ Vừ vẫn sẽ tiếp diễn trên vùng cao nguyên đá phía sau cổng trời./.

Theo Báo ảnh Việt Nam

Bài viết cùng chủ đề:

    6 5

    Luỹ tre, cây đa, giếng nước, cổng làng

    Trong quá trình đô thị hóa, người ta phải chấp nhận nhiều sự thay đổi cho phù hợp với nhịp sống chung của xã hội. Nhưng chắc chắn một điều, các biểu tượng văn hóa làng quê Việt như cổng làng, cây đa, giếng nước, mái đình cổ kính… đã ăn sâu vào tiềm thức,...
    3 16

    Cổng làng trong phố: di sản kiến trúc cần được gìn giữ

    Giữa nhịp sống hối hả của phố phường, giữa những tòa nhà cao tầng, đâu đó ở Hà Nội vẫn thấp thoáng những chiếc cổng làng rêu phong, cổ kính. Nhắc đến cổng làng là nhắc đến một biểu tượng độc đáo của văn hóa làng quê Việt. Báu vật của thời gian Đi giữa...
    2 13

    Thảm thực vật đẹp mê mẩn trên đường trekking đỉnh Lùng Cúng

    Chọn lối trekking leo đỉnh Lùng Cúng ít người biết tới, đoàn khách du lịch bao gồm nhiếp ảnh gia Nguyễn Trọng Cung hết sức bất ngờ với cảnh sắc xuyên suốt cung đường mòn.  Lùng Cúng (thuộc xã Nậm Có, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái) là điểm cao nhất trong dãy Hoàng Liên...
    9d6f8fb2 b00f 4932 ad4d 367cc2ca12e4

    Kiến trúc điêu khắc độc đáo của ngôi chùa gần 1.000 năm tuổi ở Nam Định

    Nam Định – Mang đậm phong cách kiến trúc thời Hậu Lê, di tích quốc gia đặc biệt chùa Keo Hành Thiện có giá trị kiến trúc nghệ thuật, cảnh quan tiêu biểu và hiện còn lưu giữ khá nhiều hiện vật lịch sử quan trọng. Di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Keo Hành Thiện...
    1

    Những cây di sản ở xã Hải Bắc

    Trước những đổi thay của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa nông thôn, xã Hải Bắc (Hải Hậu) vẫn lưu giữ được nhiều cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, được vinh danh là Cây di sản Việt Nam. Những cây di sản nơi đây không chỉ góp phần tạo cảnh quan, giá trị...

Được quan tâm