Pháp lam – nghề thủ công đặc sắc của cung đình nhà Nguyễn

Trần Hùng 500 lượt xem 27 Tháng Tư, 2021

Chế tác đồ pháp lam là một nghề thủ công đặc trưng gắn với Di sản văn hóa thế giới Cố đô Huế do nghề này gắn với địa danh Huế và trong lịch sử Việt Nam chỉ thời Nguyễn mới có.

Phap lam 01

Pháp lam Huế là tên gọi của những sản phẩm được làm bằng đồng hoặc hợp kim đồng, trên bề mặt được tráng men trang trí nhiều màu, được sản xuất dưới thời nhà Nguyễn. Ảnh: Hiện vật pháp lam ở Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. (Hình ảnh được thực hiện với sự đồng ý của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế).Phap lam 02

Theo các nguồn sử liệu, kỹ nghệ pháp lam xuất xứ từ vùng Limoges ở Pháp và vùng Battersea ở Anh, du nhập vào Trung Hoa theo chân các tu sĩ dòng Tên vào cuối thế kỷ 17. Ảnh: Lư xông trầm pháp lam.

Phap lam 03

Kỹ nghệ này du nhập vào Việt Nam từ thời vua Minh Mạng, năm 1827. Bấy giờ, có một nhóm thợ vẽ ở Nội Tạo, cơ quan chuyên việc vẽ vời, trang trí trong cung Nguyễn, học được nghề làm pháp lam từ Trung Hoa. Ảnh: Quả bồng pháp lam.

Phap lam 04

Về tên gọi pháp lam, một số nhà nghiên cứu cho rằng tên này có nguồn gốc từ “pháp lang sa”, nghĩa là nước Pháp (Française). Do kiêng húy Thượng Vương Nguyễn Phúc Lan (1635-1648) nên nhà Nguyễn cho gọi chệch là “pháp lam”. Ảnh: Bình hoa pháp lam.

Phap lam 05

Vua Minh Mạng đã cho đặt Tượng cục pháp lam chuyên sản xuất đồ pháp lam với số lượng lớn để trang trí nội thất, ngoại thất các công trình kiến trúc ở Huế hoặc làm đồ tế tự. Ảnh: Cơi thờ pháp lam.

Phap lam 06

Pháp lam ở Huế thuộc loại Họa pháp lam, là kỹ thuật dùng một lớp men lót tráng lên cốt kim loại và dùng men nhiều màu để vẽ các họa tiết trang trí rồi nung thành sản phẩm. Ảnh: Cơi đựng trầu pháp lam.

Phap lam 07

Có thể nói, chế tác đồ pháp lam là một nghề thủ công đặc trưng gắn với Di sản văn hóa thế giới Cố đô Huế do nghề này gắn với địa danh Huế và trong lịch sử Việt Nam chỉ thời Nguyễn mới có. Ảnh: Chén đựng nước thờ pháp lam.

Phap lam 08

Nghệ thuật pháp lam ở Huế đã phát triển dưới thời các vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức rồi sau đó thất truyền do các biến động của thời cuộc. Ảnh: Cơi rượu pháp lam.

Phap lam 09

Hiện ở Huế có nhiều nhóm nghiên cứu phục chế Pháp lam, tuy cách thức, công nghệ và đạt những mức độ thành công khác nhau song bước đầu đã đáp ứng công tác trùng tu di tích. Ảnh: Cơi nước pháp lam.

Phap lam 10

Quan trọng hơn, điều này có thể coi là sự phục hồi được một nghề chuyên sản xuất vật phẩm cho vua chúa mà một thời gian đã được xem là thất truyền. Ảnh: Hộp đựng thuốc pháp lam.

Phap lam 11

Để cảm nhận vẻ đẹp của đồ pháp lam Huế, du khách có thể ghé thăm Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, nơi lưu giữ bộ sưu tập được xem là phong phú và giá trị nhất của nghệ thuật chế tác pháp lam triều Nguyễn. Ảnh: Đĩa pháp lam ngũ sắc trang trí Long vân, dùng đựng lễ phẩm tế tự cung đình thời Tự Đức.

Phap lam 12

Tìm pháp lam ngũ sắc, trang trí hoa lá, dùng đựng lễ phẩm trong nghi thức tế tự cung đình thời Tự Đức.

Phap lam 13

Tìm và đĩa lót pháp lam xanh trắng, trang trí vân thủy ba, móc câu, dùng đựng lễ phẩm trong nghi thức tế tự cung đình thời Minh Mạng.

Phap lam 14

Cổng đồng ở hai đầu cầu Trung Đạo trong Hoàng thành Huế được trang trí bằng các ô pháp lam.

Phap lam 15

Ô pháp lam trên cổng đồng của cầu Trung Đạo.

Phap lam 16 Phap lam 17

Cận cảnh một ô pháp lam hình hoa lá.

Phap lam 18

Đầu trụ búp sen làm bằng pháp lam ở cổng đồng cầu Trung Đạo.

Phap lam 19

Dải cổ diêm trên mái điện Thái Hòa ở Hoàng thành Huế được trang trí bằng các ô pháp lam.

Phap lam 20

Cận cảnh ô pháp lam trên dải cổ diêm của điện Thái Hòa.

Theo  kienthuc

Bài viết cùng chủ đề:

    1 2 e1715748103722

    Hội Nhà báo Việt Nam và CLB các nhà báo Campuchia thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị

    Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam đã có buổi tiếp đoàn đại biểu Câu lạc bộ các nhà báo Campuchia (CCJ) do ông Puy Kea, Chủ tịch Câu lạc bộ các nhà báo Campuchia làm trưởng đoàn. Tại buổi tiếp, thay mặt cho Hội Nhà báo...
    3

    Thu hoạch ngó sen, nông dân miền Tây trầm mình lội sình nhiều giờ dưới nắng nóng

    Thời điểm này, để thu hoạch ngó sen, nông dân miền Tây phải trầm mình, lội sình suốt nhiều giờ dưới nắng nóng gay gắt. Không chỉ mang vẻ đẹp thuần khiết, bình yên chốn làng quê, cây sen ngày càng trở thành nguồn thu nhập khá đối với nông dân. Nhiều gia đình ở xã...
    1 1

    Qua miền di sản

    Mưa phùn lất phất trên những con phố vắng của cố đô. Đây là lần đầu tiên tôi đến nơi đây vào mùa xuân, khi Huế đẹp nhất. Người ta bảo Huế nhỏ thôi, chỉ có vài con đường dẫn đến những địa điểm nổi tiếng với những di sản văn hóa thế giới. Huế...
    4 18

    Việt Nam từ trên cao: Khung cảnh thu hoạch rau nhút ở Hóc Môn

    Khung cảnh thu hoạch rau nhút ở xã Đông Thạnh, huyện Hóc Môn, TPHCM thu hút nhiều nhiếp ảnh gia tìm đến “săn” ảnh trong thời gian gần đây. Nhìn từ trên cao, những ao rau nhút hiện lên xanh mướt, đầy ấn tượng. Những ao rau nhút xanh mướt với góc nhìn từ trên...
    1 24 e1713856277832

    Phát hiện hang động lớn gần quần thể di tích quốc gia

    Trong quá trình khai thác mỏ đá ở núi Đụn, người dân xã Hà Long, huyện Hà Trung (Thanh Hóa) đã phát hiện một hang động khá lớn gắn liền với quần thể di tích quốc gia. Theo báo cáo của UBND huyện Hà Trung, khu vực mỏ đá vôi núi Đụn, xã Hà Long...

Được quan tâm