Liệu rằng Tết Việt có đang thay đổi

Dang Phat 98 lượt xem 17 Tháng Tư, 2023

Cuộc sống luôn vận hành và thay đổi, thời gian có thể khiến mọi thứ không còn được nguyên vẹn. Tết xưa dần theo năm tháng dường như cũng đã bị thay đổi đi ít nhiều.

z4271873054351 98e3cf10e3953399878bcefde8717497

Thời đại công nghệ lên ngôi, con người dần chỉ chú ý đến những điều mới mẻ tiện lợi mà vô tình bỏ qua những điều xưa cũ. Ở một xã hội luôn mực cho rằng phải đổi mới phải phát triển, thế nhưng có điều điều gì cũng cần phải thay đổi và làm cho nó trở nên khác đi không ? Điển hình là việc “ăn” tết ngay nay đã có một thứ gì đó khác đi rất nhiều.

Vị tết ngày nay được cho là “nhạt” lắm, chẳng còn mong mỏi như xưa. Tết đến xuân về kéo theo hàng loạt lo âu, nào là công việc như núi, kinh tế thiếu hụt, những câu hỏi không muốn phải trả lời,…Hàng tá thứ khiến người ta phải đau đầu mệt mỏi. Bạn có phải là một “đứa trẻ” sợ tết? Điều gì khiến bạn đã không còn mong ngóng hao hức đến tết như ngày xưa? Hãy cùng nhau tìm ra nguyên nhân và lời giải đáp về sự thay đổi của tết xưa và nay…

Chuyện sắm Tết

Cứ tháng giáp Tết, dọc mọi con đường từ miền quê đến thành phố đều tấp nập dòng người ngược xuôi lo sắm Tết. Từ nhành đào, chậu mai, chậu quất đến từng chiếc lá dong bánh tẻ kèm xấp lạt để gói bánh chưng.

Tết xưa, ai ai cũng hối hả chen nhau giữa các chợ để tỉ mẩn chọn cho mình được cành đào nhiều nụ nhiều lộc nhất. Mọi thứ cho Tết đều có thể mua được ở chợ và chỉ có thể mua được ở chợ. Cũng vì thế mà chợ Tết xưa là cái gì đó hừng hực, náo nức và lắng đọng thật lâu trong ký ức mỗi người.

z4271860979854 6ad5369839ebae1b49d97703f0fe09f9
Chợ tết Hà Nội xưa

Tết cổ truyền xưa luôn níu chân người ta lâu hơn ngoài phố để hối hả chọn được những thứ ngon nhất, đẹp nhất về trưng Tết, để cả gia đình có đón ngày đầu năm mới tươm tất nhất có thể. Bạn dù giờ đã lớn hơn hay già đi, chợ Tết chắc chắn vẫn ở nguyên đó trong tâm trí, đúng không nào?

Tết nay, chuyện sắm Tết đã khác, có khi ngồi tại nhà, lên các sàn thương mại điện tử, các cửa hàng online đặt mua đồ người ta cũng chuyển đến tận nhà. Dẫu vậy, trong mỗi nhà, vẫn không thể thiếu được cành mai, cành đào hay chậu quất. Có chăng, người ta thích chơi thêm những chậu bonsai, những loài hoa đắt đỏ như địa lan, quýt cảnh, mơ trắng hoặc đào rừng. Có thể nói cây hay hoa là những gạch nối không thể thiếu giữa Tết xưa và nay.

z4271873084598 642fa1d55b01ebed224497399092fd07

Tết xưa, đám trẻ con háo hức ngồi xem ông và bố, xem bà và mẹ gói bánh chưng, tối trông nồi bánh chưng trên bếp lửa tiện thể lùi vài củ khoai ăn chống đói. Xưa kia, ngay từ đầu năm, mỗi nhà gom góp nuôi một con lợn để ăn Tết.

Cuối năm, những người trong họ quây quần, đụng lợn làm giò chả để đón Tết. Ngày nay, chẳng phải gần Tết mới có bánh chưng, bánh tét. Bây giờ, bánh chưng, bánh tét bán quanh năm, mua lúc nào cũng có. Khi xưa, thịt lợn, thịt gà đều quý, chỉ dành dụm đến Tết mới có, chẳng dễ mà ngày dưng có để ăn. Nay mua lúc nào cũng được.

z4271876422459 278f33ccca1b73cecdcfe775448c3b4f

Tết nay, các trung tâm thương mại, siêu thị và nhiều cửa hàng tạp hóa mọc lên khắp nơi, người dân không phải chen chúc, có thể thoải mái mua nhiều mặt hàng khác nhau về ăn Tết. Tết nay, gói bánh chưng hay bánh tét cốt chỉ để có không khí Tết, chứ cũng không câu nệ bắt buộc. Nhiều nhà neo người, đặt mua vài cái bánh chưng, có khi ăn cả Tết còn không hết.

Tết xưa, mọi nhà đều mua tranh, treo câu đối trước cửa hoặc cột xà nhà để mong cầu may mắn. Tết nay không còn nhiều nơi treo câu đối ăn Tết nữa. Thay vào đó, nhiều người chọn treo đèn lồng đỏ hoặc giăng kết nhiều loại dây kim tuyến cùng dây đèn lấp lánh.

Chuyện đi lại ngày Tết

Xưa kia, thời xa lắm, khi mà người dân đi lại bằng ngựa hay xe ngựa, xe kéo, thời gian về quê ăn Tết tính theo nhiều ngày đường. Đến sau này, khi đã có tàu hỏa, những ngày giáp Tết việc đi lại vẫn rất khó khăn. Những người ở xa quê có khi phải xếp hàng mấy ngày đêm mới may ra mới mua được vé. Không mua được vé, ngồi trên nóc tàu là còn may.

Ngày nay, phương tiện giao thông tiện lợi, đầy đủ hơn nhiều. Máy bay, tàu hỏa, ô tô khách, ô tô riêng, xe máy,… đủ loại phương tiện công cộng lẫn cá nhân đủ để người dân có thể dễ dàng tìm về với gia đình cùng đón Tết.

z4271864573224 1f0439fbb23ff1f55b1bdfd451b86168

Tết xưa, ngày 30 Tết, nhà nào cũng nấu lấy một vài nồi lá mùi hoặc hương nhu để tắm “tẩy uế”, lấy thơm, coi như đó là một cách loại bỏ những điều cũ kỹ và xui rủi trong năm cũ, ướp mình bằng hương thơm tự nhiên để đón năm mới tốt lành.

Nhưng ngày nay, người ta dùng sáp thơm và nước hoa cho tiện dụng và nhanh chóng. Cũng còn những nhà thực hiện phong tục cổ truyền này. Tuy vậy, bóng dáng những gánh mùi già vẫn còn phảng phất hương thơm những sáng 30 Tết ở các con phố, các chợ dân sinh cuối năm dành cho những ai vẫn còn nhung nhớ đến phong tục “ướp hương” cổ truyền này vậy.

Với cá nhân tôi, thấy hương nước mùi chính là thấy Tết, chính là bắt đầu nghỉ Tết.

edit photo 2 15186507780661112265457 16708712357041488097898 1670872982740 1670872982935329427082

Chuyện phong tục lấy may đầu năm

Tết cổ truyền xưa từ thời ông bà luôn có những phong tục lấy may. Theo dân gian, những khoảnh khắc đầu tiên của năm mới là những giây phút thiêng liêng, bởi vậy người ta luôn thực hiện những điều tốt đẹp để mong những điều may mắn.

Chẳng hạn như đêm Giao thừa đốt pháo để chúc mừng năm mới, hái lộc đầu xuân để rước may mắn về nhà, xông đất đầu năm để “lấy vía” từ người thành công, khai bút đầu xuân để cầu mong may mắn trong học hành, sự nghiệp,…

Tết nay, đêm ba mươi, nhiều nhà tranh thủ dọn dẹp, trưng bày nốt mâm cỗ để cúng Gia tiên tiện thể xem chương trình Táo Quân, gặp nhau cuối năm trước khi đón Giao thừa. Nhiều gia đình hò hẹn đi đến các điểm bắn pháo hoa ngoài trời, hòa chung không khí đón năm mới cùng người dân trong cả nước.

4215f6bb 16708719934121910161962

Tết xưa, trẻ con đều háo hức được ngửi mùi quần áo mới bố mẹ mua cho để diện Tết đến mức mất ngủ cả đêm. Còn bây giờ, điều kiện dư dả, quần áo mua quanh năm, chẳng mấy ai còn bận tâm tới việc Tết phải mua quần áo mới nữa. Ấy thế nhưng có quần áo mới ngày Tết nó vẫn khác lắm, háo hức lắm!

Tết xưa, những bao lì xì đỏ đầy yêu thương được đám trẻ cẩn thận xòe hai tay đón lấy. Tết nay, sự rộn ràng háo hức đón lì xì ấy ít nhiều đổi bằng ánh mắt thất vọng nếu như số tiền trong phong bao không được nhiều như mong đợi.

Điều may mắn khi nhận phong bao lì xì là những câu chúc may mắn, an lành và nụ cười thân thương từ người mừng tuổi mới. Giờ đây, hiện đại hóa, ví điện tử phủ sóng dày đặc khắp thế giới, việc chuyển khoản trong tích tắc, người ở nửa bên kia địa cầu cũng sẽ nhận được tiền lì xì sau hai tiếng ting ting.

tet xua 9921 1670869859909392311591

Nhiều người cho rằng, phải chăng sự thiếu thốn, không được đủ đầy trong Tết xưa khiến người ta cảm thấy ấm lòng và nhung nhớ hơn giữa những sơn hào hải vị, của ngon vật lạ đầy đủ của Tết nay?

Sự thay đổi của cuộc sống kéo theo sự thay đổi dòng chảy của văn hóa. Cuộc sống hiện đại nhiều áp lực căng thẳng và giới trẻ ngày nay cũng lựa chọn một lối sống hiện đại, mới mẻ – sống cho riêng mình nhiều hơn. Nhiều người cố tìm kiếm một cái Tết thảnh thơi, cố gắng “làm ngơ” trước những âu lo, bộn bề và bận rộn của ngày Tết. Bởi cuộc sống hiện đại, kỷ nguyên công nghệ số càng khiến người ta nhiều lo toan, tất bật nên không còn nhiều thời gian chuẩn bị đón Tết.

z4271873054350 c51a2b92295af076966b5cc815b38c0a

Ở góc độ thực tế hơn, một bộ phận không nhỏ người trẻ và người lao động ngày nay “sợ” Tết bởi gánh nặng mưu sinh đè lên vai cùng với những thay đổi chóng mặt của thị trường. Thêm vào đó, cuộc sống có phần đề cao vật chất và áp lực tâm lý về vấn đề hôn nhân như đến tuổi lấy chồng, lương cao hay thấp,… khiến nhiều người còn cảm thấy e ngại, không dám về quê ăn Tết.

Nhưng, nhìn lại mới thấy, Tết Nguyên Đán chưa bao giờ mất đi ý nghĩa vốn có, có chăng thời đại làm cho những ý nghĩa ấy biến đổi đi, ở một dạng thù hình khác. Dù cách đón Tết mỗi thời đại có khác nhau, nhưng mỗi người chúng ta đều hướng vọng về những ngày Tết là tình thân gia đình, có thể ở bên cạnh nhau, đoàn tụ sau một năm dài xa cách, quây quần cùng đón khoảnh khắc sang năm mới, đó chẳng phải là điều ý nghĩa nhất hay sao?

Quỳnh Anh tổng hợp

Bài viết cùng chủ đề:

    1 14

    Nhớ về thời hoàng kim của ‘băng video’, ‘đầu video’

    Các hàng cho thuê băng video hồi ấy có đủ mọi thể loại phim như chưởng Tàu, hành động Mỹ, tâm lý xã hội, hoa hậu áo tắm, thậm chí… “phim con heo”. Trong thập niên 1990, nói đến văn hóa phim ảnh ở các gia đình Việt Nam là nói đến những cuốn “băng...
    1 10

    Bảo tàng Lịch sử Sài Gòn – Ga xe lửa Sài Gòn

    Tọa lạc trong Vườn Bách thảo Sài Gòn. Thời Pháp gọi là Viện bảo tàng Blanchard de la Brosse, đặt theo tên thống đốc Nam kỳ, người đã cho khởi công xây bảo tàng. Bảo tàng Blanchard de la Brosse – Bảo tàng Lịch sử Sài Gòn Bảo tàng thành lập vào năm 1929, còn...
    11 1

    Chuyện làm đẹp của chị em thời bao cấp

    Những chuyện làm đẹp thời bao cấp như dùng đũa cả để quấn xoăn tóc, bắt chấy bằng dầu hỏa… luôn là những ký ức khó quên của chị em phụ nữ Việt một thời. Làm đẹp thời bao cấp là một đề tài buôn chuyện thú vị của nhiều người thế hệ trước. Buồn...
    29

    Sài Gòn du lãm: Tính cách, trang phục và trang sức của người An Nam

    […] Cuộc chinh phục xứ sở rộng lớn này không phải không tốn nhiều xương máu. Chiến dịch ấy đã rất tàn khốc và khó khăn. Thời kỳ đó người ta chưa có xu thế bành trướng, chưa bóp méo các kế hoạch thực dân và chưa trì hoãn những cuộc chinh phục dứt khoát vì lý...
    5 2

    Một thời xe điện lang keng

    Nếu không có gì thay đổi thì khoảng năm 2021, người Sài Gòn được đi tàu điện ngầm. Xe điện ngày xưa khác với tàu điện ngày nay nhưng có thể nói sau gần 70 năm ngừng hôạt động, xe điện mới lại có mặt ở Sài Gòn. Xin lưu ý, người Sài Gòn xưa...

Được quan tâm