Sáng (25/3) tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, số 11 Lê Hồng Phong, Ba Đình Hà Nội, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới( Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 chính thức khai mạc với chủ đề “ Mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.
Quang cảnh Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026.
Đây được coi là “hội nghị Diên Hồng” về kinh tế để định hình lộ trình đưa Việt Nam thoát bẫy thu nhập trung bình, hướng tới mục tiêu quốc gia phát triển vào năm 2045.
Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh: Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lịch sử. Mô hình tăng trưởng cũ dựa trên lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên đã chạm trần. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP đột phá (kỳ vọng trên 10% trong năm 2026), nền kinh tế phải chuyển dịch sang mô hình dựa trên năng suất nhân tố tổng hợp (TFP).
Diễn đàn Kinh tế 2026 xác lập mô hình phát triển mới của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.
Trong đó, ba trụ cột chính được xác lập bao gồm: Chuyển đổi số toàn diện: Coi dữ liệu là tài nguyên mới. Chuyển đổi xanh: Cam kết Net Zero và kinh tế tuần hoàn. Khoa học công nghệ: Lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tại các phiên thảo luận chuyên sâu, các chuyên gia kinh tế trong và ngoài nước đã đưa ra những dự báo đầy lạc quan nhưng cũng đầy thách thức. Trí tuệ nhân tạo (AI) được kỳ vọng sẽ đóng góp khoảng 125 tỷ USD cho kinh tế Việt Nam vào năm 2040.
Bên cạnh đó, việc làm chủ công nghệ bán dẫn được coi là “chìa khóa” để Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Sự kiện Viettel và các tập đoàn lớn khởi công các nhà máy sản xuất chip trong thời gian qua là minh chứng rõ nét cho quyết tâm chính trị trong việc xây dựng nền kinh tế tự chủ.
PGS. TS. Trần Đình Thiên phát biểu tại diễn đàn.
Tại Diễn đàn PGS. TS. Trần Đình Thiên đã nhấn mạnh vai trò của đột phá thể chế trong việc xác lập mô hình tăng trưởng mới.
Theo chuyên gia, dù thể chế là lĩnh vực được thúc đẩy quyết liệt và đạt nhiều kết quả rõ nét nhất, song nền kinh tế vẫn đang đối diện với nhiều thách thức lớn. Ông khẳng định, nếu tiếp tục vận hành theo “quán tính cũ”, Việt Nam sẽ khó tạo ra bứt phá. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận mới: táo bạo hơn trong tư duy và khác biệt trong hành động để thay đổi thực chất mô hình phát triển.
Một nội dung nhận được sự quan tâm lớn tại Diễn đàn là việc cải cách thể chế. Các đại biểu thống nhất rằng: Để mô hình phát triển mới vận hành trơn tru, cần một cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn nữa cho các địa phương.
“Chúng ta cần những ‘đặc khu’ về đổi mới sáng tạo, nơi các ý tưởng mới, mô hình kinh doanh mới được phép thử nghiệm mà không bị rào cản bởi những quy định cũ kỹ,” một chuyên gia kinh tế chia sẻ tại phiên tham luận.
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 không chỉ dừng lại ở những con số thống kê, mà còn lan tỏa khát vọng về một Việt Nam hùng cường. Việc xác lập mô hình phát triển mới lúc này không còn là sự lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn để dân tộc bước vào kỷ nguyên vươn mình, khẳng định vị thế trên bản đồ kinh tế thế giới.
Kết thúc diễn đàn, thông điệp xuyên suốt được gửi đi là: Sáng tạo là động lực, Công nghệ là công cụ, và Con người là trung tâm. Việt Nam đang sẵn sàng cho một chương mới đầy hứa hẹn.
Hoàng Tâm
