Cự Đà: “bảo tàng sống” về kiến trúc làng nghề ven đô

Trần Hùng 170 lượt xem 28 Tháng Sáu, 2021
Làng cổ Cự Đà, xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Tp. Hà Nội là một “bảo tàng sống” về kiến trúc làng nghề ven đô.
 
Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.41.11 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.41.19 CH
Theo cụ Vũ Văn Thân (87 tuổi) người làng Cự Đà thì những tài liệu khảo cứu lịch sử và gia phả các dòng họ ở đây cho thấy làng đã hình thành từ 4 thế kỷ trước do các hoàng thân trong gia tộc chúa Trịnh khởi lập. Sau đó, các nhà tư sản tài ba như Cự Doanh, Cự Chân, Cự Phát… (chủ những xưởng dệt, nhà máy, tiệm buôn, hãng vận tải lớn của Hà Nội giai đoạn 1920-1940) đã thổi hồn kiến trúc Pháp vào ngôi làng này.
Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.41.32 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.41.46 CH
Người dân tự hào về làng Cự Đà đến nỗi khi ra Hà Nội lập hiệu, tạo được uy tín, tất cả đều lấy tên làng ghép với tên mình. “Những nhà tư sản nổi tiếng của Hà Nội thời ấy mà có tên bắt đầu bằng chữ Cự là người ta biết ngay quê ở làng Cự Đà chúng tôi” – cụ Thân giải thích.
Nếu như làng cổ Đường Lâm nổi tiếng nhờ kiến trúc nhà kiểu nông thôn “ba gian hai chái” bằng vật liệu đá ong của vùng cận trung du thì Cự Đà mang phong cách làng nghề ven đô, ven sông điển hình theo kiến trúc Pháp pha trộn với kiểu nhà Việt cổ truyền thống. Thời vàng son, làng Cự Đà từng có cả trăm ngôi nhà cổ. Thế nhưng, hiện nay chỉ còn lưu giữ được khoảng 50 ngôi nhà có tuổi đời hàng trăm năm mang lối kiến trúc độc và lạ. Với thiết kế 2 tầng, có ban công, mang phong cách phương Tây nhưng nhiều ngôi nhà trong làng lại có mái hiên vút cong như mái đình. Ngoài hệ thống “nhà Tây” như cách gọi ở đây, người Cự Đà dù thành danh, giàu có vẫn giữ những ngôi nhà ba gian bằng gỗ lợp ngói ta, có sân lát gạch.
Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.41.55 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.42.03 CH
“Điều lạ lùng là phong cách Pháp cổ điển không hề đối lập với phong cách của những ngôi nhà truyền thống của cư dân nông nghiệp. Trái lại, nó tạo ra một kiểu kiến trúc không giống bất cứ ngôi làng nào trên đất nước Việt Nam” – cụ Vũ Văn Thân nhận xét.Đi dọc các con đường từ đình làng tỏa về các thôn, xóm và ngõ của làng, người ta vẫn nhận ra được quy hoạch “xương cá” phổ biến. Trong làng vẫn giữ được một số con đường gạch lát nghiêng, nhiều con ngõ vẫn còn cổng. Những người cao tuổi ở Cự Đà kể lại trước đây, cứ đến 21 giờ, các cổng ngõ được khóa lại. Lúc này, các đội trường tuần thay phiên nhau trực để giữ trật tự, chống nạn trộm cắp.

Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.42.32 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.42.55 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.43.02 CH

Nhà giáo Trịnh Cơ, một trong những hậu duệ của dòng họ Trịnh khởi lập làng Cự Đà, cho biết: “Cự Đà trước đây là đất học, đất phát. Nhiều người thành đạt, học hành giỏi giang hiếm có đã giúp Cự Đà trở thành ngôi làng địa linh nhân kiệt. Cho đến tận bây giờ, truyền thống hiếu học của con em làng Cự Đà vẫn cứ là một giá trị bất biến tồn tại dưới từng nếp nhà”.

Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.43.11 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.43.18 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.43.26 CH

Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.43.33 CH Ảnh chụp Màn hình 1442 11 18 lúc 12.43.42 CH

Dân gian có câu “tương Cự Đà, cà Khúc Thủy”, ngụ ý nghề làm tương ở Cự Đà nổi tiếng trong các vùng quê, còn cà trồng ở Khúc Thủy cũng vang danh. Giờ ở Cự Đà không chỉ làm tương, mà nghề làm miến dong cũng vang danh đất Hà thành./.

Theo Báo Ảnh Việt Nam

Bài viết cùng chủ đề:

    1 8

    Tàu du lịch khổng lồ ‘zoom’ vào di sản vịnh Hạ Long

    “Zoom” thật gần, thật rõ vào những điểm đến thiên nhiên – lịch sử – văn hóa của vịnh Hạ Long là điều những người đóng tàu du lịch khổng lồ Grand Pioneers mong muốn. Hải trình mới Ông Lương Thế Tuyên, Phó tổng giám đốc Việt Thuận Group, nhắc đi nhắc lại về vẻ...
    5

    Những hoạt động hấp dẫn dành cho giới trẻ tại lễ hội mùa hè mới

    Lễ hội mùa hè ‘Forest Playground’ vừa công bố sẽ quay trở lại với giới trẻ TP.HCM. Đây là sân chơi thường niên gồm các tổ hợp giải trí, kết hợp giữa cắm trại, trò chơi vận động, triển lãm, cùng với điểm nhấn là sân khấu âm nhạc quy tụ những tên tuổi được...
    1 9

    Giao nắng, chuyển yêu thương: Chuyến hành trình trở về quê hương Hà Giang ý nghĩa của hoa hậu Nông Thuý Hằng

    Mang tâm nguyện được đóng góp cho quê hương thông qua các hoạt động thiết thực, vừa qua, hoa hậu Nông Thuý Hằng đã trở về Hà Giang để thực hiện một chương trình đặc biệt mang tên “Giao nắng, chuyển yêu thương.” Đăng quang Hoa hậu các dân tộc Việt Nam 2022, Nông Thuý...
    1 6

    Vịnh Hạ Long vào nhóm 55 điểm đến đẹp nhất thế giới

    Tạp chí du lịch quốc tế uy tín Travel+Leisure mới đây đã tung ra danh sách 55 điểm đến đẹp nhất thế giới để chiêm ngưỡng. Trong đó, vịnh Hạ Long là một trong số những điểm đến này. Travel+Leisure cho biết, có vô số lý do để đi du lịch, thế nhưng nhiều người...
    1 5

    Khám phá vẻ đẹp của sông Son Quảng Bình

    Theo thời gian, sông Son vẫn giữ nguyên vẻ hoang sơ, hùng vĩ của núi rừng và là điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn trốn khỏi sự ồn ã nơi phố thị. Khi nhắc đến vẻ đẹp của Quảng Bình, không thể không nhắc đến dòng sông Son – món quà tuyệt diệu...

Được quan tâm