Được tổ chức lần đầu vào năm 1999, sau 28 năm với 8 lần tổ chức, Cuộc thi viết “Vượt lên số phận” do Tạp chí Thanh niên phối hợp với các đơn vị tổ chức đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một hoạt động báo chí thông thường để trở thành diễn đàn nhân văn giàu ý nghĩa xã hội. Từ cuộc thi, hàng trăm tấm gương giàu nghị lực đã được phát hiện, tôn vinh và lan tỏa, góp phần khơi dậy niềm tin, ý chí vượt khó và tinh thần sống đẹp trong xã hội.
Nhiều câu chuyện tiêu biểu về những tấm gương giàu nghị lực đã được lan tỏa từ cuộc thi, như chị Nguyễn Minh Châu vượt qua mặc cảm để trở thành cán bộ quốc tế; anh Phan Sỹ Long bị liệt toàn thân nhưng vẫn viết hàng trăm trang thơ; hay anh Đỗ Hà Cừ vượt lên di chứng chất độc da cam để lan tỏa văn hóa đọc… Những câu chuyện ấy đã minh chứng sinh động cho ý chí, nghị lực và khát vọng vươn lên của con người Việt Nam trước nghịch cảnh.
Tiếp nối hành trình nhân văn ấy, năm 2026, Tạp chí Thanh niên phối hợp cùng Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi Việt Nam chính thức phát động Cuộc thi viết “Vượt lên số phận” lần thứ IX.
Cuộc thi viết “Vượt lên số phận” lần thứ IX chính thức được phát động.
Điểm mới nổi bật của cuộc thi năm nay là mở rộng nội dung theo hướng gắn với phong trào thi đua chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tinh thần chủ động thích ứng của thanh niên trong thời đại mới. Bên cạnh việc tiếp tục phản ánh những tấm gương người thật, việc thật của người khuyết tật, trẻ mồ côi, thanh thiếu niên giàu nghị lực vượt khó, Ban Tổ chức đặc biệt khuyến khích các tác phẩm phát hiện và lan tỏa những điển hình tiêu biểu là thanh thiếu niên khuyết tật giàu ý chí, năng động, sáng tạo, biết vượt lên giới hạn của bản thân, chủ động trong học tập, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Qua đó, cuộc thi góp phần lan tỏa tinh thần sống đẹp, sống trách nhiệm, cổ vũ phong trào thi đua lập thân, lập nghiệp trong thanh niên, hướng tới chào mừng Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Cuộc thi cũng khuyến khích phản ánh những tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp trong hỗ trợ người khuyết tật, trẻ mồ côi và các hoàn cảnh khó khăn tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Ban Tổ chức đặc biệt khuyến khích người khuyết tật, trẻ mồ côi và thanh thiếu niên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trực tiếp viết về hành trình vượt khó, khẳng định bản thân và khát vọng vươn lên trong cuộc sống. Đây được xem là điểm nhấn giàu tính nhân văn của cuộc thi, bởi những câu chuyện được kể từ chính người trong cuộc luôn có sức lay động mạnh mẽ và truyền cảm hứng sâu sắc tới cộng đồng.
Tổng Biên tập Tạp chí Thanh Niên phát biểu tại lễ phát động cuộc thi năm 2026.
Đối tượng tham gia cuộc thi gồm cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, chiến sĩ lực lượng vũ trang, đoàn viên, học sinh, sinh viên và các tầng lớp nhân dân; đồng thời khuyến khích sự tham gia của văn nghệ sĩ, trí thức, phóng viên, chức sắc tôn giáo và người nước ngoài đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam. Các cơ quan, trường học, tổ chức xã hội có thể tham gia với tư cách tập thể hoặc nhóm tác giả.
Bên cạnh hệ thống giải thưởng truyền thống, cuộc thi năm nay tiếp tục tạo dấu ấn với nhiều giải thưởng chuyên đề mang hơi thở của thời đại số. Theo đó, ngoài 1 giải Đặc biệt trị giá 15 triệu đồng dành riêng cho người khuyết tật hoặc trẻ mồ côi tự viết về mình, Ban Tổ chức còn trao 1 giải A, 2 giải B, 3 giải C và 5 giải Khuyến khích.
Đáng chú ý, 4 giải thưởng chuyên đề được xem là điểm nhấn của mùa giải năm nay, không chỉ tôn vinh những câu chuyện giàu nghị lực sống mà còn hướng tới ghi nhận tinh thần tiên phong, khả năng thích ứng với chuyển đổi số, tư duy đổi mới sáng tạo và những đóng góp tích cực cho cộng đồng. Cụ thể, giải “Nhân vật làm chủ khoa học công nghệ” nhằm tôn vinh những cá nhân biết ứng dụng hiệu quả công nghệ để thay đổi cuộc sống, tạo ảnh hưởng tích cực tới cộng đồng; giải “Gương sáng kỷ nguyên mới” hướng tới những nhân vật tiêu biểu về bản lĩnh, trách nhiệm, tinh thần cống hiến trong thời đại số; giải “Kiến tạo” ghi nhận các mô hình, sáng kiến, giải pháp đổi mới góp phần thúc đẩy phát triển cộng đồng và địa phương theo hướng văn minh, hiện đại.
Ban Tổ chức nhận bài dự thi đến hết ngày 30/8/2026. Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Vượt lên số phận” lần thứ IX dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 10/2026, nhân dịp kỷ niệm 64 năm Ngày thành lập Tạp chí Thanh niên.
Mai Thảo
