Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra những bài toán hóc búa về an ninh mạng trên quy mô toàn cầu. Tại Việt Nam, giới chuyên gia nhận định AI không chỉ là công cụ thúc đẩy tăng trưởng mà còn là một hạ tầng chiến lược đòi hỏi sự bảo vệ nghiêm ngặt để đảm bảo an ninh quốc gia.
Quang cảnh hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên Al” thu hút nhiều khách mời tham dự
Ngày 7/4, tại Hà Nội, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) đã tổ chức Hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số”. Đây là diễn đàn quan trọng để các nhà quản lý và chuyên gia công nghệ thảo luận về những thách thức chưa từng có mà AI mang lại cho hệ sinh thái số.
Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia(NCA), phát biểu tại hội thảo.
Bước ngoặt trong cục diện an ninh mạng. Phát biểu khai mạc, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Phó Chủ tịch NCA, khẳng định AI đang từng bước trở thành một thành phần cốt lõi của hạ tầng số quốc gia. Tuy nhiên, sự phát triển nóng của công nghệ này đồng nghĩa với việc yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống phải được nâng lên một tầm cao mới.
Theo ông Dũng, AI đang đóng vai trò “vũ khí hai lưỡi”. Một mặt, nó là động lực kinh tế mạnh mẽ; mặt khác, nó làm thay đổi căn bản cách thức tấn công mạng. Các đối tượng tội phạm hiện đã biết lợi dụng AI để tự động hóa quy trình, mở rộng quy mô tấn công với mức độ tinh vi vượt xa các phương thức truyền thống. Trong bối cảnh đó, ranh giới giữa bên tấn công và bên phòng thủ ngày càng trở nên mong manh, khiến các biện pháp bảo mật cũ dần trở nên lạc hậu.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục A05.
Từ góc độ cơ quan quản lý, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), nhận định AI không đơn thuần là một công cụ kỹ thuật mà đã trở thành yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng quốc gia. Ông Quân cảnh báo về những thách thức chiến lược như bảo vệ chủ quyền dữ liệu và nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Đặc biệt, chính các hệ thống AI cũng có thể trở thành mục tiêu bị tấn công để từ đó thao túng thông tin hoặc gây lũng đoạn hệ thống.
Tìm lời giải từ mô hình quản trị toàn diện. Để ứng phó với các mối đe dọa thế hệ mới, các chuyên gia quốc tế cho rằng cần một tư duy bảo mật song hành: AI phải được thiết kế dựa trên độ tin cậy, đồng thời chính nó phải được sử dụng như một lá chắn phòng thủ hiệu quả.
Bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Nhật Bản.
Bà Ruma Balasubramanian, Chủ tịch Check Point khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Nhật Bản, chia sẻ quan điểm rằng bảo mật AI cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, từ khâu hiển thị dữ liệu đến quản trị và phòng ngừa trên toàn hệ sinh thái. Đối với các doanh nghiệp tự xây dựng hạ tầng AI để bảo vệ chủ quyền dữ liệu, bà đề xuất áp dụng mô hình “AI Factory Security Blueprint” – một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ lớp hạ tầng GPU cho đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Bên cạnh đó, giải pháp “AI Defense Plane” cũng được giới thiệu như một hệ thống bảo mật đa lớp. Hệ thống này giúp ngăn chặn các nguy cơ đặc thù của kỷ nguyên mới như tấn công chèn lệnh (prompt injection), rò rỉ dữ liệu hoặc các hành vi độc hại xuất phát từ chính các tác nhân AI.
Nền tảng cho tương lai số bền vững. Hội thảo đi đến thống nhất rằng việc xây dựng hệ sinh thái AI an toàn không chỉ là câu chuyện của công nghệ thuần túy. Nó đòi hỏi sự đồng bộ từ quản trị dữ liệu, quản trị rủi ro đến việc thiết kế hệ thống an toàn ngay từ giai đoạn khởi tạo.
Kết luận hội thảo, ông Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, để hiện thực hóa cơ hội này, cần phải có một nền tảng an ninh mạng vững chắc. Đó phải là nơi mà sự đổi mới sáng tạo luôn đi đôi với an toàn, và sự phát triển kinh tế luôn gắn liền với khả năng kiểm soát rủi ro bền vững. Việc làm chủ và bảo đảm an toàn cho AI không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà còn là yếu tố sống còn quyết định sự tự chủ của quốc gia trên không gian mạng.
Hoàng Tâm
